Koncert Niepodległości „Poland” (Kanada, 2016)

Polish Independence Concert in Canada

16 września 2016 na scenie reprezentacyjnego Rose Theatre w Brampton (Greater Tornonto Area) pod nazwą Polish Independence Concert in Canada, zainaugurowała międzynarodowa edycja Koncertu Niepodległości „Poland”, dedykowanego Polonii na całym świecie. Była to specjalna edycja Koncertu Niepodległości, projektu z powodzeniem realizowanego od 2009 roku w Muzeum Powstania Warszawskiego (w dniu 11 listopada), a także na Zamku Królewskim w Warszawie (3 maja) oraz na Westerplatte (1 września). Koncert został zrealizowany przez międzynarodowy, polsko-kanadyjski zespół muzyków sesyjnych, a jego program został rozszerzony o tematykę wzajemnych relacji polsko-kanadyjskich. W chwili obecnej przygotowane są kolejne międzynarodowe edycje Polish Independence Concert.

Koncert Niepodległości jest wydarzeniem wyjątkowym i przełomowym na polskiej scenie muzycznej. Ten nowoczesny projekt muzyczny niewiele ma wspólnego z tradycyjnymi akademiami, festiwalami czy przeglądami piosenki wojskowej. Współczesne, nowoczesne aranżacje dawnych pieśni zgrabnie wplatane są w wartką i ciekawą opowieść o Rzeczpospolitej i jej obywatelach. Ukazywane są burzliwe dzieje narodu od wczesnego średniowiecza, aż po lata 80. XX wieku. Twórcy i publiczność koncertu od 8 lat skutecznie udowadniają, że w dzisiejszym, skomercjalizowanym świecie, wciąż jest zapotrzebowanie na ucztę duchową – utwory trwające dłużej niż 3 minuty i ciekawą narrację historyczną.

Patrick Brown – list gratulacyjny

Niewątpliwe, już od pierwszej edycji międzynarodowej, Koncert Niepodległości stał się ambasadorem kultury polskiej za granicą, o czym świadczą nie tylko dedykowany polsko-kanadyjski zespół muzyków oraz opinie widowni polonijnej. W koncercie uczestniczyło blisko stu angielskojęzycznych Kanadyjczyków, dla których przetłumaczono narrację wydarzenia. Po koncercie podkreślali oni, że do tej pory nie mieli pojęcia o bogatej historii Polski i wkładzie Polaków w walce „Za Naszą i Waszą Wolność”. Dobitnie świadczy o tym właśnie list gratulacyjny otrzymany od kanadyjskiego parlamentarzysty Patricka Browna – lidera opozycji w Ontario, a także pozytywna opinia i obecność czołowego kanadyjskiego pianisty jazzowego i kompozytora Rona Daviesa. Nowością kanadyjskiej edycji Koncertu Niepodległości była dwujęzyczna narracja, co jest szczególnie ważne dla tych Polonusów, którzy urodzili się już poza Polską.

Tematem edycji „Poland” Koncertu Niepodległości jest służba Polaków pod obcymi sztandarami, gdzie walczyli zarówno o niepodległość Polski, jak i innych narodów. W doborze dedykowanego Polonii głównego repertuaru i narracji organizatorzy skupili się na niezwykłych dziejach naszych rodaków – od czasów wypraw krzyżowych Piastów Śląskich zaczynając, a na historii Lecha Zondka, obywatela Polski i Australii, walczącego z Armią Radziecką w Afganistanie, kończąc. Obok Tadeusza Kościuszki i Kazimierza Pułaskiego – bohaterów Polski i Ameryki, czy Henryka Dąbrowskiego – twórcy Legionów Polskich we Włoszech, w Koncercie Niepodległości „Poland” przypomniano dziesiątki bohaterów narodowych, o których nie uczy się na lekcjach historii. Ukazano też gorzką historię, która do dziś stanowi temat tabu.To dramatyczne losy Polaków zmuszonych do służby w znienawidzonych mundurach, którzy nigdy nie wyrzekli się swojej Ojczyzny. Wielu z nich stanowiło później kadry nowotworzonych polskich formacji zbrojnych.

Osobnym wątkiem narracji było braterstwo Polaków i Kanadyjczyków w czasie obu wojen światowych. Współpracę wojskową obu narodów rozpoczęło utworzenie w 1917 roku polskiego ośrodka szkoleniowego Kosciuszko Camp w miasteczku Niagara on the Lake. To tam powstały zręby Błękitnej Armii Józefa Hallera, której oficerowie szkolili się w konspiracji na Uniwersytecie w Toronto. Wcześniej wielu Polonusów służących w armii kanadyjskiej uczestniczyło w walkach na froncie francusko-niemieckim, wielu z nich poległo. W czasie drugiej wojny światowej Kanadyjczycy i Polacy wielokrotnie walczyli ramię w ramię. W 1942 roku, podczas fatalnej w skutkach operacji „Jubilee”, polski okręt ORP „Ślązak” przeprowadził udaną ewakuację Kanadyjczyków z plaży pod Dieppe, łamiąc tym samym polecenie brytyjskiego dowództwa nakazujące bezwarunkowy odwrót. Dwa lata później w akcji zrzutów dla Powstania Warszawskiego brali kanadyjscy lotnicy, z których 26 poległo nad Polską. Niezwykle barwne są losy żołnierza Armii Krajowej, urodzonego w Kanadzie syna Polki i wodza plemienia Szaunisów, który wsławił się brawurową ucieczką z transportu do obozu koncentracyjnego KL Auschwitz.

W ciągu 9 lat pracy nad Koncertem Niepodległości, jego twórcy wypracowali swój własny styl muzyczny, który nazwali muzyką hybrydową. Łączy on oryginalne brzmienia dawnych hymnów i pieśni, z nowoczesnymi aranżacjami i kompozycjami instrumentalnymi, wykorzystując elementy muzyki klasycznej, etnicznej i elektronicznej, jazzu, rocka, reggae, bluesa, muzyki techno-house, poezji śpiewanej, a nawet nagrania archiwalne oraz odgłosy natury.

Na repertuar Koncertu Niepodległości „Poland” w Kanadzie złożyły się hybrydowe aranżacji pieśni patriotycznych, hymnów i piosenek wojskowych. Publiczność zasłużonym aplauzem nagrodziła liryczną interpretację Naszej Klasy Jacka Kaczmarskiego (1983), współczesną kompozycję instrumentalną Enigma (2014) oraz rockową aranżację Lwowskich Puchaczy (1943), hymnem wsławionego obroną angielskiego miasta Exeter 307 Nocnego Dywizjonu Myśliwskiego. Ponadto w programie znalazły się utwory Gaude Mater Polonia (1253), Idzie Żołnierz Borem Lasem (XIV W.), Marsz Polonii (1863), Wąwóz Somosierry (1905), Piechota (1917), Karpacka Brygada (1941), Od Kłajpedy do Szczecina (1941), Czerwone Maki (1944), Źródło (1978), oraz kompozycje instrumentalne Tęsknota (2010) i Azymut „W” (2014).

W ramach bisów Ola Turkiewicz zaśpiewała poruszającą aranżację Roty (1908), wysłuchaną przez polsko-kanadyjską na stojąco. Entuzjastycznie przyjęto też doskonałą aranżację Murów Jacka Kaczmarskiego (1978) zaśpiewaną przez duet Turkiewicz-Wilk.

Wieloletnią tradycją Koncertu Niepodległości jest wspólne śpiewanie hymnu. Tym razem jednak obok Mazurka Dąbrowskiego (1797), wysmakowane wnętrza Rose Theatre wypełniły także słowa XIX w. pieśni O Canada! (1880) – hymnu Kanady.

Twórcą, dyrektorem muzycznym i wykonawcą Koncertu Niepodległości jest doskonale znana publiczności Toronto, polsko-kanadyjska wokalistka jazzowa i kompozytorka Ola Turkiewicz, przez wiele lat działająca w Kanadzie. Na potrzeby edycji Kanadyjskiej zgromadziła wokół siebie międzynarodowy, polsko-kanadyjski zespół artystów. Obok Oli Turkiewicz, wystąpił Grzegorz Wilk. Wokalistom towarzyszyli znakomici instrumentaliści sesyjni: Marcin Riege (fortepian), Krzysztof Kowalewski (gitara), Paweł Jabłoński (akordeon), Marcin Ritter (bas) z Polski oraz z Kanady Rebecca Hennessy (trąbka), Sly Juhas (perkusja), Aline Homzy (I skrzypce), Brielle Goheen (II skrzypce), Laurence Schaufele (altówka) oraz Beth Silver (wiolonczela). Realizacja dźwięku – Kamil Bobrukiewicz. Narrację koncertu poprowadziła Małgorzata P. Bonikowska, zaś reżyserem i scenarzystą był Jacek „Wiejski” Górski, współtwórca Koncertu Niepodległości.

Zrealizowany dzięki dotacji Senatu RP oraz wsparciu Polskich Linii Lotniczych LOT, Koncert Niepodległości „Poland” był bezpłatny dla polonijnej i kanadyjskiej publiczności.

Organizatorzy Koncertu Niepodległości

Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki

Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą

Honorowy Patronat Ministra Spraw Zagranicznych

Oficjalny Przewoźnik

Patronat Medialny